Langsteelgraafwespen/Rupsendoders
Rupsendoders zijn vrij algemeen. Enkele zeldzame soorten in nederland, zoals de ruige aardrupsendoder en duinaardrupsendoder, zijn vrij algemeen in de duinen.
Rupsendoders graven een gang en nest in de grond (het zand). In het nest leggen ze een ei. In dat nest stoppen ze ook een verlamde rups, zodat de larve die uit het eitje komt dat als voedselvoorraad kan gebruiken. De meeste rupsendoders zijn herkenbaar aan hun dunne rood-zwarte lichaam met smalle taille.
Het blijft altijd opzienbarend dat zo'n lichtgewicht wesp zo'n relatief zware rups kan verslepen.
Volwassen rupsendoders eten vooral nectar en honingdauw, geen insecten.
In het filmpje bij de ruige aardrupsendoders zie je hoe een rupsendoder een rups immobiliseert.
De aardrupsendoder (zoals de Gewone aardrupsendoder of de Ruige aardrupsendoder) verlamt de rups eerst met een reeks steken in de zenuwknopen (ook te zien in het filmpje).
Daarna begint het ritmische kauwen op de kop of nek (malaxeren/malaxation), wat de volgende doelen heeft:Vrijmaken van hemolymfe: Door op de kop te kauwen (zonder de rups te doden), komt er een klein beetje "insectenbloed" (hemolymfe) vrij. De wesp likt dit op als een snelle, eiwitrijke snack om energie op te doen voor het zware sleepwerk.
Extra verdoving: Het kauwen op de zenuwcentra in de kop helpt om de rups nog dieper in een staat van verlamming te brengen, zodat hij zich niet meer kan verzetten tijdens het transport naar het nest.
Geen volledige maaltijd: Hoewel de wesp wat sappen opzuigt, eet ze het vlees van de rups niet op. Volwassen graafwespen leven namelijk grotendeels van suikers uit nectar; alleen de larven hebben het vaste weefsel van de rups nodig om te groeien.
De Sabelsprinkhanendoder doet hetzelfde maar dan met sabelsprinkhanen. Soorten:Grote rupsendoder: Ammophila sabulosa
Kleine rupsendoder: Ammophila campestris
Gewone aardrupsendoder: Podalonia affinis
Duinaardrupsendoder: Podalonia luffii
Ruige aardrupsendoder: Podalonia hirsuta
Sabelsprinkhanendoder: Sphex funerarius
Soortzoeker Langsteelgraafwespen van Nederland (Naturalis)
Rupsendoders graven een gang en nest in de grond (het zand). In het nest leggen ze een ei. In dat nest stoppen ze ook een verlamde rups, zodat de larve die uit het eitje komt dat als voedselvoorraad kan gebruiken. De meeste rupsendoders zijn herkenbaar aan hun dunne rood-zwarte lichaam met smalle taille.
Het blijft altijd opzienbarend dat zo'n lichtgewicht wesp zo'n relatief zware rups kan verslepen.
Volwassen rupsendoders eten vooral nectar en honingdauw, geen insecten.
In het filmpje bij de ruige aardrupsendoders zie je hoe een rupsendoder een rups immobiliseert.
De aardrupsendoder (zoals de Gewone aardrupsendoder of de Ruige aardrupsendoder) verlamt de rups eerst met een reeks steken in de zenuwknopen (ook te zien in het filmpje).
Daarna begint het ritmische kauwen op de kop of nek (malaxeren/malaxation), wat de volgende doelen heeft:
De Sabelsprinkhanendoder doet hetzelfde maar dan met sabelsprinkhanen. Soorten:
Langsteelgraafwespen